Aikido (Home)

Karaktertekens voor Aikido en een foto van Ueshiba O-Sensei!

Zie ook de Aiki -Jutsu pagina

Inleiding

Aikido zou men kunnen vertalen als "De weg van de innerlijke Harmonie/Energie". Aikido is ontwikkeld in de eerste helft van de vorige eeuw door Ueshiba O-Sensei te Japan. Het is een stijl van pure zelfverdediging welke zich kenmerkt door veelvuldig toegepaste cirkelvormige technieken en het heeft veel overeenkomsten met Jiu-Jitsu/Iaido. In deze krijgskunst worden bijna nooit wedstrijden georganiseerd omdat dit indruist tegen het "Harmonieuze" principe! Aikido wordt vanaf ongeveer groene band (derde kyu) beoefend in een hakama (wijde Japanse broekrok). Aikido betekent ook in "harmonie" met zichzelf, en met de partner, komen! Qua technieken kan men uitgaan van een tweetal principes. De eerste is dat men naar de partner toe kan bewegen (irimi, of inkomen) en dat men van de partner naar achteren weg kan bewegen (tenkan). De tweede is dat je voorlangs of achterlangs de partner kunt bewegen tijdens het verplaatsen en het uitvoeren van de technieken (voorlangs heet omote) (achterlangs heet ura). Het is erg belangrijk om vanuit het centrum van het lichaam te werken tijdens het uitvoeren van technieken! Het centrum ligt ongeveer een handbreedte onder de navel en is het zwaartepunt van het menselijk lichaam! De zienswijze op het trainen in Aikido komt ook tot uitdrukking doordat men hier niet spreekt van een tegenstander maar van een partner! In Aikido wordt dit Aite genoemd i.p.v. Uke. In Aikido valt men nooit zelf als eerste aan! Hierdoor kent Aikido dan ook geen aanvalstechnieken. Wel moet men aanvalstechnieken uitvoeren om aite de gelegenheid te geven om te oefenen in de verdedigingstechnieken!

 

Wapens

Er wordt veelvuldig geoefend met de halflange stok (jo) en het houten oefenzwaard (bokken of bokuto). Ook wordt vaak geoefend met een houten mes (Tanto). Met de stok en de bokken kan men zowel individueel als met partner trainen.

 

Aikido wordt in Nederland beoefend onder auspicien van o.a. de Judobond Nederland (JBN) en de Aikido Renmei Nederland (ARN)! Sinds kort is er een derde stroming in het Aikido bijgekomen. Dit is de Aikido Shoryukai Nederland. Deze stroming staat onder leiding van Shimamoto Shihan uit Japan. Ook de CABN Culturele Aikido Bond Nederland is actief in het Aikido!

Cultureel Japan!

Mijn persoonlijke zienswijze op het aikido!
Met de hieronder volgende "persoonlijke" samenvatting beoog ik eigenlijk maar één doel; het voor mijzelf duidelijk op een rijtje zetten van de begrippen en de techniekbenamingen die men in het Aikido hanteert! D.m.v. alle begrippen en technieken die men mij bijbrengt en uitlegt, op te schrijven en als naslag te gebruiken, hoop ik binnen een bepaalde tijd mij dit "eigen" te maken. Hiermee bedoel ik niet "beheersen" maar begrijpen; een duidelijk verschil!

Ondanks het feit dat ik best al aardig wat dangraden, leraarsschappen e.d. in allerlei andere Budostijlen heb verzameld in de loop van de afgelopen twintig jaar, kwam ik tot de ontdekking dat het Aikido zo anders is en ook zo benaderd moet worden, dat ik in allerlei boeken ben gaan snuffelen. Ik heb o.a. het boek van Koichi Tohei (Aikido in het dagelijks leven) bestudeerd, evenals het boek van Henk Kat (Aikido elementair). Dit heb ik samen met de zeer wijze lessen van de Heer P Gerrits (een Aikidobegrip in Nederland) getracht in een voor mij overzichtelijke vorm te gieten, zodat ik buiten de Dojo om m.b.v. deze samenvatting mij verder kan bekwamen in deze fascinerende "weg"! Ook het feit dat Iaido (een zwaardvechtkunst) grote overeenkomsten heeft met Aikido, helpt mij bij de begripsvorming. Hierbij denk ik aan b.v. Te Katana ofwel "hand zwaard" (denkbeeldig met je handen een zwaard vasthouden)!

Vertaling:
De eerste twee pagina's heb ik besteed aan het vertalen van alle begrippen die ik maar kon vinden over het Aikido. Dit zijn: pakkingen, slagen/stoten/trappen, verwurgingen en standen van lichaam en voeten. Hierna volgt een beschrijving van de vijf basistechnieken (controletechnieken) die men in het Aikido gebruikt. Dan komen de basisworpen (het werpen van de oefenpartner) aan de beurt voor een korte beschrijving en als laatste een aantal kleine aanvullingen.

De rest van de samenvatting is besteed (per bladzijde) aan de exameneisen (per kyugraad en oplopend van de witte naar de bruine band). Hierbij zet ik steeds de aanval in het Japans aan de linkerkant en de verdediging in het Japans aan de rechterkant, kolomsgewijs, onder elkaar.
Daar waar nodig zet ik er zo goed mogelijk een Nederlandse vertaling bij. Ook is het van belang te weten dat men staande zowel als zittende technieken (op de knieën) kent, ook dit wordt kort aangehaald. Ook is het mogelijk dat tori zit en aite staande een aanval uitvoert!

In de loop der tijd hoop ik dat het mij gegund is/wordt om de nodige aanvullingen c.q. verbeteringen aan te brengen want per slot van rekening is niemand volmaakt, niet waar?

Tenslotte:
Als laatste wil ik opmerken dat een ieder die dit leest, moet bedenken dat deze samenvatting op een persoonlijke basis berust, en dus eigenlijk niet bedoeld was (in eerste instantie!) voor derden, derhalve berust er op mij geen enkele verantwoording voor eventuele gevolgen zoals verkeerd begrijpen of andere gevolgen die door het lezen van dit epistel zouden kunnen worden veroorzaakt! Toch zou ik een ieder die dit leest veel wijsheid en volharding toe willen wensen bij de verdere bestudering van het Aikido.

Paul Jansen

Aikidobegrippen

Pakkingen (Dori):
Ai hanmi kata te dori ----------------------met dezelfde hand pakken en hetzelfde been voor (gelijk)
Kyaku hanmi kata te dori -----------------met b.v. links op rechts pakken of andersom
Kata dori ---------------------------------pakking bij 1 schouder
Kata te ryo te dori ------------------------met 2 handen op 1 pols
Muna dori --------------------------------pakking bij 1 rever
Ryo kata dori -----------------------------pakking bij 2 schouders
Ryo hiji dori -------------------------------pakking bij beide ellebogen
Ryo te dori --------------------------------pakking bij beide polsen
Sode dori ---------------------------------pakking bij de mouw
Ryo sode dori ----------------------------pakking bij beide mouwen (ter hoogte van de ellebogen)
Ushiro ryo te dori ------------------------pakking bij beide polsen van achteren
Ushiro kata te eri dori --------------------pakking van achteren bij 1 schouder en de kraag
Ushiro ryo hiji dori -----------------------pakking van achteren bij beide ellebogen
Ushiro ryo kata dori ---------------------pakking van achteren bij beide schouders
Ushiro eri dori men uchi -----------------pakking bij de kraag en een slag naar het hoofd (van achter)
Eri dori ----------------------------------pakking bij de kraag
Muna dori men uchi ---------------------pakking bij een rever en een slag naar het hoofd
Kata te dori kubi jime -------------------pakking bij 1 pols en een verwurging om de nek
Kata dori men uchi ----------------------pakking bij 1 schouder en een slag naar het hoofd


Slagen / stoten / (uchi / tsuki):
Jodan tsuki -----------------------------vuiststoot naar het gezicht (hoge stoot)
Chudan tsuki ---------------------------vuiststoot naar het middengedeelte van het lichaam
Gedan tsuki ----------------------------vuiststoot naar het lage gedeelte van het lichaam
Sho men uchi --------------------------slag recht van boven naar het hoofd
Men uchi ------------------------------slag / stoot naar het hoofd
Yoko men uchi ------------------------slag / stoot naar de zijkant van het hoofd


Trappen (Geri)
Mae geri ------------------------------rechte voorwaartse trap naar het lichaam
Yoko geri ----------------------------zijwaartse trap naar het lichaam
Mawashi geri--- ----------------------ronde cirkelvormige trap naar het lichaam
Ushiro geri ---------------------------achterwaarts gerichte trap


Verwurgingen (Jime):
Eri jime ------------------------------verwurging m.b.v. de kraag
kubi jime -----------------------------verwurging om de nek
Hadaka jime -------------------------naakte verwurging (zonder kleding vast te pakken)


Standen (Kamae):
Hanmi no kamae ---------------------natuurlijke stand van het lichaam
Ai hanmi -----------------------------hetzelfde voorstaan (de een staat linksvoor en de ander ook)
Hidari of migi hanmi no kamae -------beiden staan ongelijk voor, b.v. links en de ander rechtsvoor
Kyaku hanmi no kamae --------------tegengesteld voorstaan (links / rechts of vice versa)


De vijf basis controletechnieken (gatame waza):
Ikkyo ------------------------------de eerste controletechniek ----(ook wel ude osae genoemd) Eindigen op de grond met uitrekken arm en druk op de pols.
Nikyo ------------------------------de tweede controletechniek --(ook wel kote mawashi genoemd) pook! Bewegen als in ikkyo! Eindigen met kopie hand op de grond!
Sankyo -----------------------------de derde controletechniek ---(ook wel kote heneri genoemd) Op de pols met torsi.
Yonkyo ----------------------------de vierde controletechniek ---(ook wel te kubi osae genoemd) Wijsvingerknokkel.
Gokyo -----------------------------de vijfde controletechniek ----(ook wel bokkepoot genoemd) Starten als ikkyo en eindigen met een knik in de pols op de grond!

Worpen (Nage waza):
Irimi nage --------------------------inkomende lichaamsworp via de arm
Kote gaeshi ------------------------worp vanuit een polsklem/draai
Shiho nage -------------------------zwaardworp of vier hoekenworp
Tenchi nage ------------------------hemel/aarde worp
Kaiten nage ------------------------armworp met gestrekte arm van uke (draaiworp) Ook wel cirkelworp genoemd! (soto en uchi)
Kiri otoshi -------------------------worp recht naar beneden (achterkant van uke met 2 handen)
Ude kime nage --------------------armworp via de onderkant van de schouder van uke ) Armoverstrekking.
Goshi nage ------------------------heupworp
Kokyu nage -----------------------adenhalingsworp Meerdere mogelijkheden.


Diversen:
Hiji kime osae--------------------ook wel ude hishigi genoemd, lijkt op een waki gatame gecombineerd met kote mawashi uit het jiujitsu.

Morote ---------------------------betekent hetzelfde als ryote (ryo te), n.l. dubbel of met 2 handen op 2 handen of 2 polsen.

Alle technieken moeten voor alle graden altijd in omote en ura worden uitgevoerd! Ofwel voorlangs en achterlangs. Tevens moeten alle technieken zowel links als rechts worden uitgevoerd! Op deze manier kan men dus alle technieken op maar liefst vier (4) manieren leren!

 

Exameneisen Aikido (JBN) Van 6e Kyu tot 1e Dan

Zesde Kyu (witte band):

Tachi-waza: (Staande technieken):

Aanval================== Verdediging
Ai Hanmi Katate dori =========Irimi nage ----------(inkomende worp)
Shomen uchi (slag van boven) ===Irimi nage ---------(idem)
Ai Hanmi Katate dori =========Kote gaeshi--------(polsdraai of -klem of -controle)
Ai Hanmi Katate dori =========Ikkyo -------------(1e controletechniek)
AI Hanmi Katate dori =========Shiho nage ---------(zwaard- of 4-hoekenworp)
Ai Hanmi Katate dori =========Uchi Kaiten nage----(draaiworp)
Ai Hanmi Katate dori =========Sankyo ---------- --(derde controletechniek)


Ukemi waza ------------------------------------(Valbreektechnieken)

Shikko -----------------------------------------(Verplaatsen op de knieën (in suwari waza))

Tai sabaki --------------------------------------(Lichaam verplaatsen door draaiend weg te stappen)

So tai tosa--------------------------------------(Bevrijden van de polsaanval katate dori door
-----------------------------------------=--------hand- en polsdraaiïngen)

Men wordt geacht de Dojo-etiquette te kennen en toe te passen.

In principe dient men alle technieken uit te voeren in omote zowel als ura (voorlangs en achterlangs). Tevens dient men alles links zowel als rechts uit te voeren.
Hierdoor kan men alle technieken op vier manieren uit voeren! Bovenstaande geldt voor alle Kyu- en Dangraden exameneisen!


Vijfde Kyu (gele band):

Tachi waza:
Aanval ============================Verdediging
Shomen uchi -------------------------------------(slag rechtvan boven) Ikkyo (1e controletechniek)
Shomen uchi -------------------------------------(idem) Nikyo ((2e controletechniek))
Shomen uchi -------------------------------------(idem) Kote gaeshi (polsdraai/klem)
Chudan tsuki -------------------------------------(vuiststoot midden) Irimi nage (inkomende worp)
Chudan tsuki -------------------------------------(idem) Kote gaeshi (polsdraai/klem)
Kata te dori --------------------------------------(met 1 hand op 1 pols) Shiho nage (zwaardworp)
Kata te dori---------------------------------------(idem) Tenchi nage (Hemel aarde worp)
Kata te dori --------------------------------------(idem) Ikkyo (1e controletechniek)
Kata te dori --------------------------------------(idem) Ude kime nage (armworp via schouder)
Kata te dori --------------------------------------(idem) Kokyu nage (uitademworp)

Suwari waza: (technieken op de knieën)
Shomen uchi -------------------------------------Ikkyo
Kata dori ----------------------------------------Ikkyo


Vierde Kyu (Oranje band):

Tachi waza:
Shomen uchi (slag boven/beneden) ------------Sankyo (3e controletechniek)
Shomen uchi (idem) ---------------------------Uchi kaiten sankyo (draaien naar 3e)
Yoko men uchi(slag zijkant hoofd) -------------Shiho nage (4-hoekenworp)
Yoko men uchi(idem) -------------------------irimi nage (inkomende worp)
Yoko men uchi(idem) -------------------------Tenchi nage (hemel//aardeworp)
Yoko men uchi(idem) -------------------------Kote gaeshi (polsdraai)
Yoko men uchi(idem) -------------------------Ude kime nage (armworp via schouder)

Chudan tsuki (vuiststoot midden) --------------Ude kime nage
Chudan tsuki (idem) --------------------------Hiji kime osae (waki gatame met polsklem)
Jodan tsuki (vuiststoot hoog) ------------------ikkyo

Ryo te dori (met 2 handen op 2 polsen) -------Ikkyo (1e controletechniek)
Ryo te dori (idem) ----------------------------Shiho nage (4-hoekenworp)
Ryo te dori (idem) ----------------------------Tenchi nage (hemel/aardeworp)
Ryo te dori (idem) ----------------------------Ude kime nage(armworp via schouder
Katate dori (met 1 hand op 1 pols)------------Nikyo (2e controletechniek)
Katate ryo te dori (2 handen op 1 pols) -------Kote gaeshi (polsdraai)

Suwari waza:
Shomen uchi (slag boven/beneden) -----------Nikyo
Kata dori (pakking op 1 schouder) -----------Nikyo
Ryote dori (2 handen op 2 polsen) -----------Kokyu ho (ademhalingskanteltechniek))


Derde Kyu (groene band):

Tachi waza:
Shomen uchi (slag boven/beneden) ---------Yonkyo (4e controletechniek)
Shomen uchi --------------------------------Gokyo (5de controletechniek)
Yokomen uchi(slag zijkant hoofd) -----------Ikkyo (1e controletechniek)
Yokomen uchi(idem) ------------------------uchi kaiten sankyo (draaien naar 3e)
Chudan tsuki (stoot midden) -----------------Soto kaiten nage (draaiworp buiten)
Chudan tsuki (idem) -------------------------Uchi kaiten sankyo (draaien naar 3e )
Jodan tsuki (hoge stoot) ---------------------Shiho nage (4-hoekenworp)
Jodan tsuki (idem) ---------------------------Kote gaeshi (polsdraai)
Katate dori (1 hand op 1 pols) --------------Uchi kaiten nage (draaiworp binnen)
Katate dori (idem) --------------------------Yonkyo (4e controletechniek)
Katate dori ---------------------------------Sankyo (3e controletechniek)
Katate ryote dori(2 handen op 1 pols) ------Ikkyo (1e controletechniek)
Katate ryote dori (idem) --------------------Nikkyo (2e controletechniek)
Ryote dori (bij beide polsen) ----------------Irimi nage (inkomende worp)
Ryote dori (idem) ---------------------------Kote gaeshi (polsdraai)
Ryote dori (idem) ---------------------------Kokyu nage Ademhalingsworp)

Ushiro waza:(aanvallen van achteren)
Ryote dori (bij beide polsen) ---------------Ikkyo (1e controletechniek)
Ryote dori (idem) --------------------------Hiji kime osae (gestrekte armklem)
Ryote dori (idem) --------------------------Shiho nage (4-hoekenworp)
Ryote dori (idem) --------------------------Irimi nage (inkomende worp)
Suwari waza:
Shomen uchi (slag boven/beneden) ---------Irimi nage (inkomende worp)
Shomen uchi (idem) ------------------------Kote gaeshi (polsdraai)
Shomen uchi idem) -------------------------Sankyo (3e controletechniek)
Kata dori (pakking op 1 schouder) ---------Sankyo (idem)


Tweede Kyu (Blauwe band):

Tachi waza:
Yokomen uchi (zijwaartse slag hoofd) ------------Nikyo
Yokomen uchi (idem) ----------------------------Sankyo
Yokomen uchi (idem) ----------------------------Yonkyo
Yokomen uchi (idem) ----------------------------Gokyo
Yokomen uchi (idem) ----------------------------Goshi nage (Heupworp)
Muna dori (bij de revers) ------------------------Ikkyo
Muna dori (idem) --------------------------------Shiho nage
Muna dori (idem) --------------------------------Uchi kaiten sankyo
Kata dori men uchi (bij 1 schouder en een slag)-- Shiho nage
Kata dori men uchi (idem) -----------------------Kote gaeshi
Kata dori men uchi (idem) -----------------------Irimi nage
Kata dori men uchi (idem) -----------------------Goshi nage
Kata dori men uchi (idem)------------------------Ikkyo
Jodan tsuki (hoge stoot) --------------------------Nikyo
Jodan tsuki (idem) --------------------------------Sankyo
Mae geri (voorwaartse trap)---------------------- irimi nage

Ushiro waza:
Eri dori (pakking op de revers) ------------------Ikkyo
Ryo kata dori (bij de schouders)----------------- Ikkyo
Ryo kata dori (idem) ----------------------------Nikyo
Ryo kata dori (idem) ----------------------------Sankyo
Ryo kata dori (idem) ----------------------------Irimi nage
Ryo kata dori (idem) ----------------------------Kote gaeshi
Ryo hiji dori (bij de ellebogen)------------------ Kote gaeshi
Ryo hiji dori (idem) -----------------------------Irimi nage
Kata te dori ------------------------------------Kubi jime
(bij 1 pols en verwurging om de nek) Ikkyo

Suwari waza:
Shomen uchi -----------------------------------Yonkyo
Shomen uchi -----------------------------------Soto kaiten nage
Ryo kata dori ----------------------------------Ikkyo
Chudan tsuki -----------------------------------Kote gaeshi
Jodan tsuki -------------------------------------Ikkyo


Eerste Kyu (Bruine band):

Tachi waza:
Muna dori men uchi (bij een revers en slag) ----Ikkyo
Muna dori men uchi ---------------------------Nikyo
Muna dori men uchi ---------------------------Sankyo
Muna dori men uchi ---------------------------Goshi nage
Jodan tsuki ------------------------------------Yonkyo
Jodan tsuki ------------------------------------Goshi nage
Jodan tsuki ------------------------------------Irimi nage
Jodan tsuki ------------------------------------Shiho nage
Jodan tsuki ------------------------------------Soto kaiten nage
Jodan tsuki ------------------------------------Ushiro kiri otoshi (Armworp
-------------------------------------------------in dal;van achteren)

Ushiro waza:
Ryote dori ------------------------------------Yonkyo
Ryote dori ------------------------------------Kokyu nage
Ryote dori ------------------------------------Goshi nage
Katate dori kubi jime --------------------------Sankyo
Katate dori kubi jime---------------------------Nikyo
Eri dori (bij een revers)-------------------------Nikyo
Eri dori (idem) ---------------------------------Sankyo
Eri dori (idem) ---------------------------------Irimi nage

Suwari waza:
Ryo kata dori (bij 2 schouders) ---------------Sankyo
Ryo kata dori (idem) -------------------------Yonkyo
Kata dori men uchi (bij 1 schouder met
een slag naar het hoofd) ----------------------Irimi nage
Kata dori men uchi (idem) --------------------Kote gaeshi
Kata dori men uchi (idem) --------------------Kokyu nage

Hanmi han dachi waza (tori zit op de knieën en uke staat):
Katate dori ----------------------------------Shiho nage
Katate dori ----------------------------------Uchi kaiten nage
Katate dori ----------------------------------Ikkyo
Ryo te dori ----------------------------------Shiho nage

 

Aiki-Budo
Aiki.
"De kracht, werking van eenheid, harmonie".
Ademhaling, maar dan in spirituele zin als bron en stimulans van de eigen innerlijke kracht. Maar ook: "in harmonie ontmoeten" of " in de geest ontmoeten " dus verbinden. In dit aiki principe wordt de eigen houding, attitude samengevoegd met die van de tegenstander, waardoor men een wordt met de bewegingen van de tegenstander, teneinde hem of haar te kunnen controleren; (werking van het in harmonie zijn met hem of haar). Aikibudo is een oudere vorm van het AIKIDO, maar ook een verdere ontwikkeling van het AIKIDO, waarbij het BUDO principe nog aanwezig is met nog een directe relatie tot het DAITO RYU en KATORI SHINTO RYU en de stijlgroep van het AIKIDO van Morihei UESHIBA (1883 - 1969), met zijn filosofie, maar met een praktische benadering, waardoor het BUDO -element behouden bleef. Het werd door Minoru MOCHIZUKI, die met Genji TOMIKI door Jigoro KANO naar Morihei UESHIBA was gestuurd om diens nieuwe BUDO te bestuderen, verder ontwikkeld uit het AIKIDO. Toen hij zijn eigen weg ging en zijn eigen school stichtte, noemde Minoru MOCHIZUKI zijn kunst eveneens AIKIDO. Later veranderde hij dit in AIKIBUDO, waarin hij ook JUDO-technieken integreerde o.a. SUTEMI WAZA. MOCHIZUKI noemde zijn school YOSEIKAN een naam die hij ook gaf aan een verdere integratie van verschillende moderne BUDO vormen: AIKIBUDO - KARATE - JUDO.
In principe is de graduering volgens hetzelfde kyu en dan principe als bij AIKIDO of JUDO, met dien verstande, dat voor wat betreft de kleuren van de banden voor KYU-graden per school verschillen kunnen optreden. Er zijn scholen, die het Japanse systeem hanteren, d.w.z. een witte band voor de 6e tot en met 2e KYU en een bruine band voor de 1e KYU toekennen waarbij bij AIKIBUDO Nederland de hakama -broekrok- mag worden gedragen vanaf de 2e KYU, andere scholen hanteren weer het Europese KAWAISHI systeem. Dankzij Teun Tromp is deze kunst ook in Nederland geïntroduceerd.

AIKIBUDO OEFENVORMEN.
In het AIKIBUDO onderscheidt men een aantal (oefen)vormen HOJO UNDO en WA NO SEI SHIN voor het afleiden van kracht of het weerstaan van kracht:

(Oefen)vormen vanuit pakkingen:
NIGIRI GAESHI: op DOSOKUTE DORI met polsbevrijding en overname.
NEGI GAESHI: bevrijding uit een armklem met gestrekte arm en tegelijkertijd voor de tegenstander langs draaiend en daarna de actie te stoppen met dezelfde klem overname.
OSHI GAESHI: op RYOTE DORI JODAN door de kracht van de tegenstander naar achteren weg te duwen door de armen naar voren te ontspannen.

(Oefen)vormen op stoottechnieken:
SHINOGI : Afweren van een stoot op de kin, waarbij de aanval van het doel wordt afgeleid, door de pols van de stotende arm met de buitenkant van de eigen pols te begeleiden door deze mee te laten draaien tot aan de eigen schouder.
TSUPPARI : Afweer van verschillende stootvormen door de kracht van de tegenstander te controleren.
TE HODOKI: verschillende vormen van bevrijdingen op pakkingen, verwurgingen en omklemmen gevolgd door atemi.
Ze vormen het eerste niveau van de directe verdediging met behulp van een atemi.


Als het tweede niveau is te beschouwen het toepassen van een werptechniek en als het hoogste niveau het controleren van je tegenstander. WA NO SEI SHIN: dynamische techniekvormen op pakkingen, waarbij Tori niet vast pakt maar de opponent alleen stuurt. Opmerking: In het aikibudo wordt het ontkomen door de val te breken vaak meer als ontsnapping uit een worp of klem beschouwd. Door vrijwillig mee te geven of te springen kan immers voorkomen worden dat men gewond raakt. Het betreft hierbij het rollen zonder een harde val. Natuurlijk kan ook gewerkt worden met een harde val zoals bij Judo.

KOGEKI WAZA. (Aanvalstechnieken):
In tegenstelling tot het AIKIDO erkent men bij het AIKIBUDO de noodzaak om aanvallen op een reële en krachtige wijze uit te voeren. Want wil men zich goed kunnen verdedigen, dan moet men ook weten hoe men goed moet aanvallen. Niet alleen moet men weten hoe aan te vallen met hand- of voettechnieken, maar ook met gebruikmaking van mes, korte of lange stok en het zwaard uit respect voor de traditionele afkomst van de kunst. Bij de uitvoering van aanvallen tijdens het oefenen worden de echte wapens geïmiteerd met de hand, zoals bijv. aanvallen met NUKITE (als mesaanval) of TE-KATANA (zijkant van de hand - als aanval met mes, zwaard of stok). TE-KATANA wordt vooral gebruikt als sturing of bevrijding tegen een pakking.

Onder KOGEKI WAZA wordt verstaan:

1. pakkingen van voren;
2. pakkingen van achteren;
3. aanvallen met stoten, schoppen en slagen - TSUKI WAZA, KERI WAZA, UCHI WAZA;
4. aanvallen met wapens - TAMBO of KEIBO, JO, BO, TANTO en BO KEN.
Deze aanvallen worden op een aantal basisdoelen gericht: - SHOMEN UCHI slag op bovenkant van het hoofd - DO zij en romp - KINTEKI, kruis - ASHI benen. YOKOMEN UCHI slag op de zijkant van het hoofd.

 

Indeling in technieken:

TOKUCHI WAZA (speciale technieken) waaronder:
1. HAPPO KEN NO KATA: Vorm van stoten in alle richtingen;
2. TAI NO KATA: Vorm van technieken met het lichaam
3. GEN RYU NO KATA: Vorm van de oorsprong van het AIKIDO;

4. IAI ROKKAJYO: Zes vormen van het trekken van het zwaard;
5. TACHI IAI GOKKAJYO: Vijf series van staande zwaardtechnieken;
6. BO JUTSU: Stok vechten:

7. KEN JUTSU: Zwaardvechten:

8. NAGINATA JUTSU: Vechten met de hellebaard. Opmerking: 1-3 ontwikkeld door MOCHIZUKI Minoru; 4, 5 afkomstig van het YOSEIKAN SHINTO RYU.

ATEMI - WAZA:
TSUKI WAZA, (stoottechnieken): - CHOKU TSUKI rechtstreekse stoot; - KOSHI TSUKI (GYAKU TSUKI) tegengestelde stoot met heupinzet; - HIKI TSUKI stoot over een afwerende arm heen, waarbij de heup wordt teruggetrokken; - GEDAN TSUKI lage stoot; - CHUDAN TSUKI midden stoot; - JODAN TSUKI hoge stoot; UCHI WAZA. (slagtechnieken, uitgevoerd als "zwaardslag" in relatie met KEN JITSU): - SHOMEN UCHI slag met SHUTO UCHI recht op het hoofd; - YOKOMEN UCHI slag met SHUTO UCHI naar zijkant hoofd in twee vormen: - OMOTE YOKOMEN UCHI slag schuin omlaag bijv. met rechterhand naar linkerzijde van het hoofd tegenstander; - URA YOKOMEN UCHI tegengestelde slag schuin omlaag bijv. met rechterhand naar rechterzijkant hoofd tegenstander - HINERI UCHI (EMPI UCHI) elleboog stoot. - GYAKU UCHI slag met SHUTO UCHI met afdraaiende heupbeweging.


GERI WAZA. ( traptechnieken): - MAE GERI voorwaartse trap; - YOKO GERI zijwaartse trap; - USHIRO GERI achterwaartse trap; - MAWASHI GERI rondcirkelende trap; - URA GERI rondcirkelende achterwaartse (buitenwaartse) trap.

KOTE WAZA. (polstechnieken): KOTE GAESHI varianten: NEJI KOTE GAESHI en GYAKU KOTE GAESHI.
YUKI CHIGAE KOTE KUDAKI

UDE WAZA. (armtechnieken): SHIHO NAGE TENBIN NAGE ROBUSE HIJI KUDAKI variant: SODE DORI HIJI KUDAKI KATA HA OTOSHI UDE GARAMI URA KATA HA ERI TORI KATA HA HIJI GAESHI

TAI WAZA. (technieken met het lichaam): MUKAE DAOSHI DO GAESHI
MA HIKI OTOSHI variant: UDE KAKE HIKI OTOSHI USHIRO HIKI OTOSHI
GYAKU DO GAESHI
USHIRO KATA OTOSHI TE UCHI MATA GAESHI variant: MAE UCHI MATA GAESHI KOSHI NAGE variant: SOTO GOSHI NAGE

SUTEMI WAZA. (offer werptechnieken): HAZU OSHI SUTEMI (HAN SUTEMI) HIJI OSHI SUTEMI (HAN SUTEMI) KUBI OSHI SUTEMI (HAN SUTEMI)
UDE KAKE SUTEMI
ERI DORI SUTEMI
TOBINORI SUTEMI
KANUKI OTOSHI

SHIME (JIME) WAZA. (verwurgingtechnieken)
UDE JIME (verwurging met de arm) oude naam: HADAKA JIME
ERI JIME (verwurging met de revers) oude naam: OKURI ERI JIME GENKO JIME OYAYOBI JIME

HIKITATE WAZA. (opbrengtechnieken):
KANNUKI HIKITATE
HIJI MAGE HIKITATE
UDE TO OSHI HIKITATE
UMA DO OSHI HIKITATE


TOBU WAZA. (technieken met het hoofd):
HACHI MAWASHI
USHIRO KAMI OTOSHI

ASHI WAZA. (beentechnieken):
ASHI DORI OSHI DAOSHI ASHI DORI SUKUI DAOSHI
ASHI DORI NEJI DAOSHI
HARAI ASHI
ASHI KAKE Opmerking: onderdeel van nage waza

 

KATA. Bij het aikibudo kent men de volgende kata:Vereenvoudigde KATA:
KERI GOHO NO KATA: vorm van basis traptechnieken; TSUKI UCHI NO KATA: vorm van stoot- en slagtechnieken;
HAPPO KEN NO KATA: vorm van stoten in alle richtingen;
TAMBO NO KATA: vorm van technieken met de knuppel of korte stok;
TANTO NO KATA: vorm van technieken met het mes;
KEN NO KATA: vorm van technieken met het zwaard;
BO NO KATA: vorm van technieken met de stok.

Speciale KATA:
SUWARI WAZA NO KATA: vorm van in kniezit uitgevoerde technieken;
KEN RYU NO KATA: vorm welke de oorsprong van de technieken van het aikido weergeven en de relatie tussen zwaard en handtechnieken;
URA NO KATA: vorm van overnametechnieken;
TAI NO KATA: vorm voor harnas;
TAI SABAKI NO KATA: vorm uitgaande van alle TAI SABAKI.

Verder zijn er vormen waarin diverse (basis)technieken zijn gerangschikt in een afgesproken volgorde en uitvoeringsvorm:
Kihon nage waza shodan:
Vorm van 7 basis werptechnieken op afgesproken aanvallen (werptechnieken voor de 1e dan).
Kihon nage waza nidan:
Vorm van 7 basis werptechnieken op afgesproken aanvallen (werptechnieken voor de 2e dan).
Kihon osae waza:
Vorm van 6 basis controletechnieken op afgesproken aanvallen Bij het begin van de uitvoering van de kata staan TORI / SHITE (degene die de tegenaanval uitvoert) op gesteld met de jury aan zijn linkerkant.
UKE / SEME, degene die de eerste aanval plaatst heeft de jury aan zijn rechterkant.
De meeste kata waaronder die met een vereenvoudigde vorm, moeten zowel links als rechts worden geoefend.

 

BEWEGINGSVORMEN. In het AIKIBUDO onderscheidt men twee bewegingsvormen:

1. ARUKU (het voortbewegen):
NAMI ASHI: gewone stap - gereedheids houding verandert niet - CHIDORI - het bovenlichaam blijft hierbij met dezelfde kant naar voren wijzen;
AYUMI ASHI: gewone stap - gereedheids houding verandert met de stap, de kant van het bovenlichaam dat naar voren wijst, wisselt bij elke stap;
TSUGI ASHI: schuifpas;
SHIKO : voortbewegen op de knieën vanuit SEIZA.


2. TAI SABAKI (het ontwijken):
HIRAKI
IRIMI en O-IRIMI (inkomend)
TENKAN (naar achteren)
NAGASHI (MAE ASHI en USHIRO ASHI)

RANDORI (" Vrije oefening"). Gevechtsoefenvormen, waarin niet vol wordt aangevallen en waarmee nieuwe technieken of combinaties ingestudeerd en eigen speciale technieken verstevigd kunnen worden).
RYU NO RANDORI: RANDORI - vorm in WA NO SEI SHIN;
JU NO RANDORI: soepele RANDORI vorm;
FUTARI DORI RANDORI: RANDORI met 2 aanvallers; (Futatsu = 2)
TANINZU DORI RANDORI: RANDORI met meerdere aanvallers;
GO NO RANDORI: kleine RANDORI vorm;
TE HODOKI RANDORI vorm, waarbij uke en tori steeds van rol verwisselen.